Netten Brüte Maaş ve İşveren Maliyeti Hesaplama Hakkında
📌 Ne Hesaplanıyor?
Bu araç, çalışan için hedeflediğiniz net ele geçen ücretten yola çıkarak gerekli brüt maaşı ve işverenin katlanacağı toplam maliyeti hesaplar. Seçilen yıla ait güncel vergi dilimleri, SGK ve işsizlik primi oranları, asgari ücret istisnaları ve SGK indirimleri dikkate alınarak her ay için brüt ücret, vergiler ve işveren maliyeti ayrıntılı şekilde tablo hâlinde gösterilir. Böylece hem çalışan hem işveren, net üzerinden yapılan maaş anlaşmalarının gerçekte ne anlama geldiğini tüm kalemleriyle görebilir.
⌨️ Girdiler ve Anlamları
- Yıl: Hesaplamanın yapılacağı takvim yılıdır. Gelir vergisi dilimleri, asgari ücret, SGK tavanları ve istisnalar yıl bazında değiştiği için doğru yıl seçimi kritik öneme sahiptir.
- SGK İndirimi: İşverenin yararlanabildiği SGK prim teşvizi (örneğin 5 puanlık indirim) gibi destekleri ifade eder. İndirim seçildiğinde işverenin ödediği SGK primi, ilgili oranda azaltılır.
- Durumu: Çalışanın sigortalılık durumu (Çalışan / Emekli vb.) seçilir. Emekli çalışanlarda SGK kesintileri ve vergi matrahları farklılık gösterebilir; araç, seçilen duruma göre oranları otomatik günceller.
- Net Ödenecek Ücret (Ay Bazında): Çalışanın eline geçmesini istediğiniz net maaştır. Bu tutar, bankaya yatacak miktarı temsil eder. Araç, bu nete ulaşmak için gerekli brüt maaşı ve işveren maliyetini tersine hesaplama yöntemiyle bulur.
- Asgari Ücret ile Doldur (varsa): İşaretlendiğinde ilgili yılın net asgari ücretine göre otomatik doldurma yapabilirsiniz. İsterseniz her ayki net ücreti manuel olarak da değiştirebilirsiniz.
📊 Sonuçların Anlamı
- Brüt Ücret: Girilen net maaşa ulaşmak için sözleşmede yer alması gereken brüt maaş tutarıdır. Araç, vergi ve SGK kesintilerini tersine hesaplayarak brüt ücreti günlük mevzuata göre otomatik bulur.
- Vergi İndirimi: Asgari ücret istisnası gibi düzenlemeler nedeniyle hesaplanan gelir vergisinden düşülen tutarı gösterir. Net maaşın değişmesinde önemli rol oynar.
- Net Ücret: Vergi istisnaları dikkate alınmadan hesaplanan teorik net tutardır. Vergi indirimi eklendiğinde “Net Ödenecek Ücret” değerine ulaşılır; böylece hesaplama doğrulanabilir.
- Gelir Vergisi Matrahı: Gelir vergisinin hesaplandığı tutardır. Brüt ücretten çalışan SGK ve işsizlik primleri düşüldükten sonra elde edilir.
- Gelir Vergisi: İlgili ay için o anki kümülatif matraha göre geçerli vergi dilimi kullanılarak hesaplanan gelir vergisi tutarıdır.
- Damga Vergisi: Brüt ücret üzerinden binde oranla hesaplanan damga vergisidir. Asgari ücret istisnası varsa, istisnaya isabet eden kısmı düşüldükten sonra ödenecek damga vergisi bulunur.
- Gelir Vergisi İstisnası: Asgari ücret istisnası başta olmak üzere, gelir vergisinden muaf tutulan kazançların toplamını ifade eder. Bu istisna, ödenecek gelir vergisini azaltır.
- Damga Vergisi İstisnası: Brüt maaş içindeki istisna edilen kısım nedeniyle damga vergisinden muaf tutulan tutardır.
- Ödenecek Gelir Vergisi: Hesaplanan gelir vergisi tutarından istisnalar düşüldükten sonra devlete ödenecek gerçek gelir vergisidir.
- Ödenecek Damga Vergisi: Damga vergisi toplamından istisnalar düşüldükten sonra kalan ve fiilen ödenecek tutardır.
- Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı: Yıl başından ilgili aya kadar oluşan gelir vergisi matrahlarının toplamını gösterir. Bu değer yükseldikçe çalışan yeni vergi dilimlerine geçer ve aynı net maaşa ulaşmak için gereken brüt tutar yıl içinde değişebilir.
- SGK Matrahı: Sosyal güvenlik primlerinin hesaplandığı kazanç tutarıdır. Brüt ücret üzerinden, kanuni alt ve üst sınırlar dikkate alınarak belirlenir.
- Çalışan SGK: Çalışan payı olan sigorta primlerini ifade eder (malullük, yaşlılık, ölüm vb.). Net maaşa ulaşmak için brütten düşülen önemli kalemlerden biridir.
- Çalışan İşsizlik: Çalışanın ödediği işsizlik sigortası primidir. Brüt ücretten kesilerek işsizlik fonuna aktarılır.
- İşveren SGK: İşveren tarafından ödenen sosyal güvenlik primleridir. Çalışanın brüt maaşına ek bir maliyet olarak işverene yansır ve SGK indirimi seçeneğiyle azaltılabilir.
- İşveren İşsizlik: İşverenin ödediği işsizlik sigortası primidir. Çalışan maaşından kesilmez, doğrudan işveren maliyetine eklenir.
- İşveren Maliyeti: Net maaşı ödenen bir çalışan için işverenin katlandığı toplam maliyettir. Brüt maaş + işveren SGK + işveren işsizlik − SGK indirimleri formülüyle özetlenebilir. Bu değer, netten brüte yapılan anlaşmalarda işverenin bütçe planlaması için hayati önem taşır.
💡 Bilmeniz Gerekenler
Türkiye’de birçok maaş anlaşması “net” üzerinden yapılır; yani çalışan kaç lira eline geçeceğini bilmek ister. Ancak bordro mevzuatı brüt ücret, vergi dilimleri ve SGK matrahı üzerinden çalıştığı için netten brüte dönüşüm muhasebe açısından karmaşık hale gelebilir. Netten brüte maaş hesaplama aracı, bu karmaşıklığı ortadan kaldırır. Girdiğiniz net tutarı baz alarak ilgili yılın güncel vergi dilimlerini, asgari ücret istisnasını, SGK prim oranlarını ve işveren teşviklerini dikkate alır; hedef net maaşa ulaşmak için gerekli brüt maaşı ve işveren maliyetini otomatik hesaplar. Bu sayede; çalışanlar “Bu net maaş için bordromda hangi brüt yazmalı?”, işverenler ve İK uzmanları ise “Bu net maaş teklifinin bana aylık toplam maliyeti nedir?” sorularına birkaç saniyede yanıt bulabilir. Araç, bordro kontrolleri, ücret simülasyonları, zam senaryoları ve yıllık bütçe planlamaları için pratik bir referans sunar.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Net maaştan brüt maaş nasıl hesaplanır?
Netten brüte hesaplama, klasik brütten nete formülünün tersine çözülmesiyle yapılır. Net tutara ulaşana kadar brüt maaş iteratif olarak artırılır veya azaltılır; SGK, işsizlik, gelir vergisi, damga vergisi ve istisnalar her adımda yeniden hesaplanarak hedef nete en yakın brüt bulunur.
Aynı net maaş için her ay aynı brüt mü gerekir?
Hayır. Yıl içinde kümülatif gelir vergisi matrahı arttıkça çalışan daha yüksek vergi dilimlerine geçer. Bu durumda aynı nete ulaşabilmek için bazı aylarda daha yüksek brüt ücrete ihtiyaç duyulabilir. Araç, ay ay bu değişimi tablo hâlinde gösterir.
Netten brüte hesaplama işveren için neden önemlidir?
Çünkü işveren çoğu zaman teklifini net maaş üzerinden verir ancak bütçe planlamasını brüt ve toplam maliyet üzerinden yapmak zorundadır. Bu araç, tek ekranda hem hedef neti hem de buna karşılık gelen brüt ve işveren maliyetini göstererek doğru maliyet analizine imkân tanır.
Emekli çalışanlarda hesaplama neden farklı?
Emekli çalışanların SGK kesintileri ve vergi uygulamaları farklılık gösterebilir. Araçta “Durumu: Emekli” seçildiğinde kullanılan oranlar ve muhtemel istisnalar buna göre güncellenir; böylece netten brüte hesaplama daha doğru yapılır.
SGK teşvizi (5 puan indirimi) işveren maliyetini ne kadar değiştirir?
İşveren SGK priminin belirli bir kısmının Hazine tarafından karşılanması anlamına gelen bu indirim, işveren maliyetinde kayda değer bir azalma sağlar. Araç, SGK indirimi seçeneğini işaretlediğinizde işveren SGK kalemini otomatik düşürür ve toplam maliyeti günceller.