Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama Aracı Hakkında
📌 Ne Hesaplanıyor?
Bu araç, serbest meslek makbuzu düzenlerken brüt tutarı, gelir vergisi stopajını, net tutarı ve KDV tutarını otomatik olarak hesaplamak için kullanılır. Kullanıcı yalnızca tutarı ve tutarın türünü seçerek, serbest meslek kazancına ilişkin makbuzda yer alması gereken tüm kalemleri pratik şekilde görebilir. Böylece hem serbest meslek erbapları hem de muhasebeciler, serbest meslek makbuzu hesaplamasını mevzuata uygun ve hatasız biçimde yapabilir.
⌨️ Girdiler ve Anlamları
- Tutar (₺): Serbest meslek işlemi karşılığında esas alınacak tutarın girildiği alandır. Bu tutarın brüt mü, net mi yoksa tahsil edilen tutar mı olduğu, bir alt bölümde seçilen “Girilen Tutarın Tipi” alanına göre belirlenir. Kullanıcı, makbuz hesaplamasını hangi tutar üzerinden yapmak istiyorsa burada o tutarı girer.
- Girilen Tutarın Tipi: Tutar alanına yazılan değerin niteliğini belirlemek için kullanılır. Açılır listeden “Tahsil Edilen Tutar”, “Brüt Tutar” veya sistemde tanımlı diğer seçenekler seçilebilir. Örneğin tahsil edilen tutar seçildiğinde, araç bu değeri baz alarak geriye doğru brüt, stopaj ve KDV hesabı yapar. Böylece kullanıcı hangi bilgiyi biliyorsa onu yazar, diğer kalemleri sistem otomatik üretir.
- KDV Oranı (%): Serbest meslek hizmetine uygulanacak KDV oranının belirlendiği alandır. Açılır listeden, ilgili faaliyete göre geçerli KDV oranı seçilir. Seçilen oran, makbuzda gösterilecek KDV tutarını doğrudan etkilediği için hizmet türüne uygun oranın işaretlenmesi önemlidir.
- KDV Tevkifatı: Serbest meslek işleminde KDV tevkifatı uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için kullanılır. Açılır listeden “Tevkifat Yok” veya sistemde tanımlı diğer tevkifat seçenekleri seçilebilir. Kurumlar arası bazı ödemelerde KDV’nin bir kısmı alıcı tarafından tevkif edileceği için, bu alan özellikle kurum müşterilerine kesilen serbest meslek makbuzlarında önem kazanır.
📊 Sonuçların Anlamı
- Girilen Parametreler: Hesaplamaya esas alınan tutar, girilen tutarın tipi, seçilen KDV oranı ve KDV tevkifat bilgisi burada özetlenir. Böylece sonuçları inceleyen kişi, serbest meslek makbuzunun hangi veriler üzerinden hesaplandığını tek bakışta görebilir.
- Brüt Tutar: Serbest meslek kazancının stopaj ve KDV uygulanmadan önceki toplam tutarını ifade eder. Kullanıcı tutarı farklı bir tipte (örneğin tahsil edilen tutar) girse bile araç bu alanı otomatik hesaplar ve makbuzda brüt gelir olarak gösterilmesi gereken değeri ortaya çıkarır.
- G.V. Stopajı (%20): Serbest meslek kazancı üzerinden hesaplanan gelir vergisi stopajıdır. Brüt tutar üzerinden ilgili stopaj oranı uygulanarak bulunur ve makbuzda kesinti olarak yer alır. Bu tutar, serbest meslek erbabı adına vergi dairesine beyan edilmek üzere iş yapan kurum veya kişi tarafından kesilir.
- Net Tutar: Gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra serbest meslek erbabının elde ettiği net geliri gösterir. Eğer kullanıcı hesaplamayı brüt tutar üzerinden yaptıysa, bu alan stopaj kesintisi sonrası kalan tutarı; tahsil edilen tutar üzerinden yaptıysa, sistem net–brüt ilişkisini kurarak bu alanı uyumlu hale getirir.
- Hesaplanan KDV: Seçilen KDV oranına göre brüt tutar üzerinden hesaplanan KDV bedelidir. KDV tevkifatı seçeneğine bağlı olarak, bu tutarın ne kadarının hizmeti alan tarafından tevkif edileceği, ne kadarının serbest meslek erbabının makbuzunda gösterileceği belirlenir.
- Tahsil Edilen Tutar: Serbest meslek erbabının fiilen tahsil ettiği toplam tutarı ifade eder. Stopaj ve KDV etkileri dikkate alındıktan sonra karşı taraftan alınan nihai ödeme bu alanda gösterilir ve makbuzda “tahsil edilen miktar” olarak yer alır.
- CSV İndir: Hesaplama sonuçlarının CSV/Excel formatında dışa aktarılmasını sağlar. Muhasebeciler, bu çıktıyı muhasebe programlarına veya çalışma tablolarına kolayca aktararak kayıt süreçlerini hızlandırabilir.
💡 Bilmeniz Gerekenler
Serbest meslek makbuzu; avukat, mali müşavir, mimar, danışman gibi serbest meslek erbaplarının sundukları hizmetler karşılığında düzenledikleri, gelir vergisi stopajı ve KDV bilgilerini içeren resmi bir belgedir. Bu belgenin doğru düzenlenmesi için brüt tutar, stopaj, net tutar ve KDV kalemlerinin mevzuata uygun şekilde hesaplanması gerekir. Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama aracı, kullanıcıların yalnızca bildikleri tutarı ve oranları seçerek tüm bu kalemleri otomatik oluşturmasına yardımcı olur. Böylece hem serbest meslek sahipleri hem de muhasebe birimleri, her işlemde uzun hesaplamalar yapmak zorunda kalmadan, zaman kazanarak ve hata riskini azaltarak makbuz düzenleyebilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Serbest meslek makbuzu nedir?
Serbest meslek makbuzu, serbest meslek erbaplarının sundukları hizmetler karşılığında düzenledikleri, gelir vergisi stopajı ve KDV kalemlerini içeren belgedir. Fatura yerine geçen bu belge, serbest meslek kazançlarının belgelendirilmesi ve vergilendirilmesi için kullanılır.
Neden gelir vergisi stopajı uygulanır?
Serbest meslek kazançlarında, gelir vergisinin zamanında ve doğru tahsil edilebilmesi için stopaj sistemi kullanılır. Hizmeti alan kurum veya kişi, brüt tutar üzerinden belirli oranda gelir vergisi kesintisi yapar ve bu tutarı serbest meslek erbabı adına vergi dairesine beyan eder. Böylece vergi peşin olarak tahsil edilmiş olur.
Bu araç hangi durumlarda kullanılabilir?
Serbest meslek makbuzu düzenlemesi gereken herkes bu aracı kullanabilir. Özellikle serbest çalışanlar, danışmanlar, avukatlar, eğitmenler ve bu kişilere ödeme yapan şirketler veya muhasebeciler, brüt-net-stopaj-KDV hesaplamasını hızlıca yapmak için bu araçtan yararlanabilir.
Girilen tutarın tipini seçmek neden önemlidir?
Kimi kullanıcı yalnızca tahsil edeceği tutarı bilir, kimi ise brüt geliri üzerinden çalışır. “Girilen Tutarın Tipi” alanı, sisteme hangi bilgiyi verdiğinizi söyler. Araç bu bilgiye göre diğer kalemleri otomatik hesaplar ve serbest meslek makbuzunun tüm satırlarını birbiriyle uyumlu hale getirir.
KDV tevkifatı seçeneği ne işe yarar?
Bazı serbest meslek işlemlerinde KDV’nin belirli bir kısmı hizmeti alan tarafından tevkif edilerek beyan edilir. KDV tevkifatı alanı, bu tür işlemleri doğru modellemek için kullanılır. Buradan yapılan seçim, KDV tutarının ne kadarının makbuzda gösterileceğini, ne kadarının alıcı kurum tarafından beyan edileceğini belirler.