Kira Vergisi Hesaplama Aracı Hakkında
📌 Ne Hesaplanıyor?
Bu araç, bir takvim yılına ait konut veya işyeri kira gelirleri üzerinden ödenecek gelir vergisini otomatik hesaplar. Girilen yıllık kira geliri, kiracının niteliği (şahıs veya şirket), konut kira istisnası ve seçilen gider yöntemi (götürü gider veya gerçek gider) dikkate alınarak vergiye tabi gelir ve ödenecek gelir vergisi adım adım hesaplanır. Böylece hem mülk sahipleri hem de muhasebeciler, kira vergisi planlamasını mevzuata uygun ve hızlı şekilde yapabilir.
⌨️ Girdiler ve Anlamları
- Gelir Yılı: Kira gelirinin ait olduğu takvim yılının seçildiği alandır. Buradan ilgili yıl seçilerek hesaplamada o yıla ait gelir vergisi tarifesi ve konut kira istisnası dikkate alınır. Kira vergisi beyanı yıllık esasına göre yapıldığı için mutlaka gelir elde edilen yıl seçilmelidir.
- Kiracının Niteliği: Kiranın kimden alındığını gösteren bölümdür. “Şahıs” seçilirse konut kira geliri, “Şirket (İş Yeri)” seçilirse işyeri kira geliri niteliğinde değerlendirme yapılır. Kiracı türü; stopaj, istisna ve beyan yükümlülüğünün nasıl uygulanacağını etkilediği için doğru seçim önemlidir.
- Yıllık Net Kira Geliri (₺): Seçilen yıl boyunca elde edilen toplam kira gelirinin girildiği alandır. Bu tutar, yıl içindeki tüm kira tahsilatlarının toplamı olmalıdır; yani kira vergisi hesaplaması daima yıllık kira geliri üzerinden yapılır.
- Yıllık Konut Kirası Gelir Vergisi İstisnasından Faydalan: Konut kira gelirleri için gelir vergisi kanununda yer alan yıllık istisna tutarından yararlanılıp yararlanmayacağını belirleyen seçenektir. Konut kira geliri elde eden ve şartları sağlayan mükellefler bu kutuyu işaretleyerek istisna tutarının sistem tarafından otomatik düşülmesini sağlayabilir.
- Gider Yöntemi: Kira gelirine karşılık giderlerin nasıl dikkate alınacağını belirleyen alandır. “Götürü Gider” seçildiğinde, kanunda belirlenen oran üzerinden kira gelirinden standart bir gider indirimi uygulanır. “Gerçek Gider” seçildiğinde ise mükellef, belgeye dayalı gerçek giderlerini dikkate almak üzere bu yöntemi tercih etmiş olur; araç da seçime uygun şekilde vergi matrahını hesaplar.
📊 Sonuçların Anlamı
- Girilen Bilgiler: Seçilen gelir yılı, kiracının niteliği, yıllık kira geliri ve gider yöntemi bu bölümde özetlenir. Böylece hesaplamanın hangi yıl, hangi kira türü ve hangi yöntem esas alınarak yapıldığı net biçimde görülür.
- Hesaplama Adımları: Kira vergisi hesabının nasıl yapıldığını adım adım açıklar. Önce yıllık kira gelirinden varsa konut kira istisnası düşülür, ardından seçilen gider yöntemine göre indirilecek giderler hesaplanır, kalan tutar vergiye tabi gelir (matrah) olarak belirlenir ve gelir vergisi tarifesine göre vergi hesaplanır. Son adımda ödenecek gelir vergisi tutarı ortaya konur.
- Yıllık Kira Geliri: Bir takvim yılı boyunca elde edilen toplam kira gelirini gösterir. Hesaplama sürecinin başlangıç noktasını oluşturur ve tüm istisna ile giderler bu tutar üzerinden değerlendirilir.
- Uygulanan İstisna: Konut kira gelirleri için kullanılan yıllık gelir vergisi istisna tutarını gösterir. İstisnadan faydalanma şartları sağlanıyorsa bu tutar kira gelirinden düşülerek vergi dışı bırakılır.
- İstisna Sonrası Gelir: Yıllık kira gelirinden istisna tutarı düşüldükten sonra kalan kısmı ifade eder. Gider yöntemi bu aşamadan sonra bu tutar üzerinden uygulanır.
- Gider Yöntemi: Hesaplamada kullanılan gider yönteminin (götürü gider veya gerçek gider) hangisi olduğunu özetler. Bu satır, tablonun hangi gider yaklaşımına göre oluşturulduğunu gösterdiği için muhasebe kayıtları açısından referans niteliği taşır.
- Düşülen Gider Tutarı: Seçilen gider yöntemine göre kira gelirinden indirilen gider miktarını ifade eder. Götürü yöntemde, kanuni oran üzerinden hesaplanan standart gider; gerçek gider yönteminde ise belgeye dayalı gider toplamı dikkate alınır.
- Vergiye Tabi Gelir (Matrah): İstisna ve giderler düşüldükten sonra gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilecek geliri gösterir. Gelir vergisi bu matrah üzerinden kademeli dilimler dikkate alınarak hesaplanır.
- Hesaplanan Gelir Vergisi: Vergiye tabi gelir üzerinden gelir vergisi tarifesi kullanılarak bulunan toplam vergi tutarıdır. Kira geliri için yıllık bazda ne kadar gelir vergisi hesaplandığını gösterir.
- Kesinti Yoluyla Ödenen Vergi: Özellikle işyeri kiralarında kiracının stopaj yoluyla halihazırda ödediği vergi tutarını ifade eder. Bu tür bir kesinti varsa, yıllık beyan sonucu hesaplanan vergiden mahsup edilmek üzere bu satırda gösterilir.
- Ödenecek Gelir Vergisi: Hesaplanan gelir vergisinden kesinti yoluyla ödenen vergiler düşüldükten sonra kalan, vergi dairesine ödenmesi gereken nihai tutardır. Mükellefin yıllık kira geliri için ne kadar vergi ödeyeceğini net olarak ortaya koyar.
- CSV İndir: Hesaplama sonuçları ve özet tablonun CSV/Excel formatında indirilmesini sağlar. Böylece kira vergisi hesaplaması, muhasebe kayıtlarında, beyanname hazırlığında veya kişisel arşivlerde kolayca saklanabilir.
💡 Bilmeniz Gerekenler
Kira Vergisi Hesaplama aracı, konut veya işyeri kira geliri elde eden mükelleflerin yıllık gelir vergisi yükümlülüklerini hızlıca görmelerine yardımcı olur. Gelir yılı, kiracı türü, konut kira istisnası ve gider yöntemini aynı ekranda birleştirerek vergiye tabi gelir ve ödenecek vergiyi ayrıntılı bir özet tablo ile sunar. Bu sayede hem bireysel mülk sahipleri hem de mali müşavirler, kira gelirlerinin beyanı öncesinde farklı senaryoları karşılaştırabilir, götürü ve gerçek gider yöntemlerini değerlendirebilir ve vergi planlamasını daha sağlıklı yapabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kira geliri yıllık mı girilmeli?
Evet. Gelir vergisi beyanı yıllık yapıldığı için bu araca girilen kira tutarının ilgili takvim yılında elde edilen toplam kira geliri olması gerekir. Aynı yıl içinde tahsil edilen tüm kira ödemeleri toplanarak “Yıllık Net Kira Geliri” alanına yazılmalıdır.
Konut kira istisnası nedir?
Konut kira geliri elde eden ve kanunda belirtilen şartları sağlayan mükellefler için belirli bir tutara kadar kira geliri gelir vergisinden istisna edilir. Araçta yer alan “Yıllık Konut Kirası Gelir Vergisi İstisnasından Faydalan” seçeneği işaretlendiğinde, ilgili yılın istisna tutarı sistem tarafından otomatik olarak düşülür.
Götürü gider ve gerçek gider arasındaki fark nedir?
Götürü gider yönteminde, istisna sonrası kira geliri üzerinden kanunda belirlenen oran kadar standart bir gider indirimi uygulanır; tek tek gider belgesi takip etmeye gerek yoktur. Gerçek gider yönteminde ise, kira geliri elde etmek için yapılan ve belgeye dayanan giderler (faiz, sigorta, bakım-onarım vb.) tek tek dikkate alınır. Hangi yöntemin daha avantajlı olduğu, mükellefin gider yapısına göre değişir.
Kiracının niteliği neden önemli?
Kiracının şahıs veya şirket (işyeri) olması; stopaj, istisna ve beyan yükümlülüğünü doğrudan etkiler. Örneğin işyeri kiralarında genellikle stopaj söz konusu olurken, konut kiralarında kiracının şahıs olması durumunda stopaj doğmaz; bunun yerine yıllık beyan esastır. Araç, kiracı niteliğine göre kira vergisi hesabını buna uygun şekilde kurgular.
Bu aracı kimler kullanabilir?
Konut veya işyeri kiraya veren mülk sahipleri, gelir vergisi beyannamesi hazırlayan mükellefler, mali müşavirler ve kira gelirinin vergi etkisini görmek isteyen herkes bu aracı kullanabilir. Özellikle beyan dönemi öncesi, ne kadar vergi ödeneceğini önceden görmek ve gider yöntemlerini karşılaştırmak için son derece pratiktir.